Tôi làm phim Đừng đốt cách đây 4 năm khi đã về hưu
Đến hiện thời tôi vẫn thầm cảm ơn ông Thảnh về cú điện thoại ngày đó. Nếu vậy kể cũng buồn dù rằng mới chiếu trong 2 tuần hai bộ phim này đã thu về hàng chục tỷ. Nó dẫn đến bao điều bất cập trong sinh sản điện ảnh lâu nay nay, ảnh hưởng đến chất lượng phim.
Có thể như thế này: Khi duyệt những kịch bản để Nhà nước tài trợ hoặc đặt hàng, người ta tôn trọng nội dung chính trị, tư tưởng của bộ phim ngày mai hơn là chất lượng nghệ thuật của nó.
Chẳng những thế nó còn dẫn đến bao nhiêu thất thoát, thụ động trong hoạt động tài chính của một đoàn làm phim. Phim quốc gia bây giờ đã bị dồn đến chân tường rồi, không đổi thay thì chẳng thể tồn tại.
Một phần vì chất lượng nghệ thuật kém, nội dung khô khan, công tác tiếp thị không được trọng. Nhiều phim làm cách đây trên 20 năm vẫn còn được chiếu trên truyền hình ở ta và nhiều nước khác. Tôi khẳng định những người xem phim của tôi rất đông kể cả trong và ngoài nước. Đây cũng là bộ phim được chọn để tham dự giải Oscar. Kiên cố là nội dung tư tưởng của những kịch bản đó tốt thì mới được trên duyệt y, rót kinh phí hàng chục tỷ như vậy để thực hiện.
Theo ông hình thức này có mang lại hiệu quả hay không? - Với những phim Nhà nước đặt hàng, từ trước kia đã phải qua đấu thầu. * Ông đánh giá thế nào về hiệu quả của phim tài trợ, và phim đặt hàng trong vòng 7 năm trở lại đây ? - Về chất lượng phim đặt hàng hoặc phim tài nhất thời trong 10 phim có 1 phim tốt, 1 phim tạm được.
Với những người lãnh đạo mới ở Cục Điện ảnh hiện giờ sẽ không bao giờ có những cú điện thoại như vậy. Nhà sản xuất được đặt vào vị trí trung tâm của guồng máy điện ảnh. Cục cần có nhiều kịch bản để tuyển lựa. Cái điều vô lý đang tồn tại mà bạn nói tôi chỉ có thể đoán mò được thôi.
Làm phim cập rập như vậy, sao chất lượng có thể tốt được? - Tôi chưa được đọc các kịch bản trên, nên không có ý kiến gì. Cho đến nay đây là loại phim duy nhất làm ra không cần lo lãi lờ.
Đấu thầu hiện nay là một sự phủ nhận vai trò người nghệ sĩ trong quá trình làm ra một bộ phim. * Ý kiến về dòng phim tài trợ, đặt hàng? quốc gia có nên tiếp duy trì phương thức này nữa hay không? - quốc gia nên duy trì, nhưng với cách làm khác. Những phim như thế rất dễ được duyệt
Việc vận dụng thủ tục đấu thầu trong điện ảnh là một sai trái nghiêm trọng. Nhưng với quy định mới của Cục Điện ảnh sắp ban hành thì cơ hội đó đối với tôi còn lại không nhiều. Cho dù phim Nhà nước còn nhiều bất cập, nhưng thử mường tượng không có quốc gia thì điện ảnh Việt Nam chỉ toàn những phim như Mỹ nhân kế hay Long Ruồi. Khi quốc gia cấp vốn phải đặt điều kiện phía nhận tiền làm phim phải hoàn được tiền vốn, lãi thì được hưởng.
Người ta chỉ quan tâm làm sao có một bộ phim với nội dung tốt, ra đúng dịp kỷ niệm những ngày lễ lớn của dân tộc. Người ta chỉ cần viết sao xuôi tai người duyệt và nhằm đúng dịp cần phim kỷ niệm là nộp kịch bản lên trên. Điều này có đúng với cá nhân ông không? - Không hẳn vậy.
Một tháng sau tôi được ông Thảnh thông tin kịch bản của tôi đã được Hội đồng duyệt kịch bản của Cục phê duyệt để đưa vào sản xuất.
Những phim của tôi làm ra đều được nước ngoài mua để chiếu hoặc trao giải, mang lại không ít cảm tình uy tín cho nền điện ảnh nước nhà.
Tôi chưa một lần được ngồi trong Hội đồng duyệt kịch bản của Cục Điện ảnh, quyết định cho phim nào được nhận tài trợ của quốc gia. Chẳng thể phủ nhận công của dòng phim này, nhưng để kể tội thì cũng ti tỉ. * Nhưng nhìn vào thực trạng điện ảnh Việt Nam trong nhiều năm qua, thật khó để không thắc mắc: vì sao kinh phí cấp cho làm phim to như con voi, nhưng hiệu quả lại nhỏ như con kiến? - Tôi không có bổn phận trong chuyện con voi con kiến này để mà có thể đáp cho nhà báo.
Nó phải gấp trăm lần vụ thất thoát tài sản ở Cục Điện ảnh làm xốn xang dư luận cách đây không lâu. Đối với quốc gia vào những dịp kỷ niệm lớn có phim chiếu sau đó cất kho cũng không sao, miễn hoàn thành nhiệm vụ chính trị là được.
Tân quan tân chính sách là vậy! * bây chừ ông còn trăn trở với điện ảnh không? Nếu có điều trăn trở lớn nhất của ông là gì? - Là được nối làm phim. Sau hơn 30 năm sáng tác điện ảnh, tôi không phải xấu hổ gì với số tiền thuế tôi đã dùng để làm phim. * Cục Điện ảnh đang xây dựng thông tư đấu thầu kịch bản phim.
Không biết đó có phải là lý do để sự vô lý kia tồn tại dai dẳng chăng ? * Mới đây, Nhà nước quyết định cho làm 4 bộ phim Sống cùng lịch sử, Nhà tiên tri, Mỹ nhân, Những đứa con của làng. * Cảm ơn ông về cuộc trò chuyện Đạo diễn Đỗ Thanh Hải: quốc gia nên hỗ trợ cho điện ảnh bằng cách tạo điều kiện phát triển hàng ngũ làm phim.
Cái nếp nghĩ đó có từ thời bao cấp, kéo dài cho đến nay ăn sâu trong đầu người ngồi duyệt lẫn người sáng tác. Phim Nhà nước bỏ tiền phải là những sản phẩm qua, có thương hiệu chứ không phải là những sản phẩm của thứ văn nghệ phục vụ chính trị một cách thô thiển. Phải đặt chất lượng nghệ thuật, hàm lượng sáng tạo lên hàng đầu. Đề nghị là tháng 4 năm sau phải có phim nhưng tháng 7 năm nay hãng phim vẫn chưa nhận được kinh phí.
Ai mạnh “lobby” thì trúng thầu. Đạo diễn Đặng Nhật Minh * Đã và đang tồn tại một dòng phim quốc gia
Theo quy định mới thì Cục chỉ nhận kịch bản từ các nhà sinh sản phim. Bản tính những cuộc đấu thầu chỉ là hình thức bên ngoài. Điều này quả là mới, chưa có tiền lệ. Hiệu quả kinh tế thì không đáng kể. Các hãng của các Hội - Đoàn thì đã được Nhà nước tài trợ từ lâu như hãng phim của Hội Điện ảnh, hãng phim của Hội Nhà văn… Trong xu thế đối xử bình đẳng giữa doanh nghiệp quốc gia và tư nhân vững chắc sẽ còn nhiều hãng tư nhân nữa đòi được Nhà nước cấp tiền làm phim.
Đừng đốt, bộ phim được làm bằng kinh phí Nhà nước, giành giải Bông Sen Vàng tại LHP Việt Nam lần thứ 16 (2009) và chiến thắng 6 hạng mục của giải Cánh Diều Vàng năm 2010 bao gồm : Phim nhựa xuất sắc nhất, Nữ diễn viên chính xuất sắc (Minh Hương), Đạo diễn xuất sắc (NSND Đặng Nhật Minh), Họa sĩ xuất sắc (NSƯT Phạm Quốc Trung), Âm thanh xuất sắc (NSƯT Bành Bắc Hải) và Giải phim khán giả bình chọn.
Phải chăng vì là phim làm bằng tiền thuế của dân, cha chung không ai khóc? - Tôi là người từ xưa tới nay toàn làm phim bằng tiền tài Nhà nước. Nó biến người nghệ sĩ thành kẻ làm thuê cho một ông chủ thầu là nhà sản xuất.
Còn giờ cơ chế bao cấp trong điện ảnh chẳng quy trách nhiệm cho ai, làm xong là thôi, hiệu quả không ai đánh giá.
Đạo diễn Bùi Tuấn Dũng: Nhà nước phải thay đổi, không đổi thay sẽ mãi chơi một bản nhạc lạc nhịp với cộng đồng. Khi có đội ngũ tốt rồi, nhận khoản tiền từ Nhà nước sẽ tự tín làm ra sản phẩm tốt. * Nhiều đạo diễn của các hãng phim quốc gia nói về hưu coi như bị loại ra khỏi sân chơi của điện ảnh Nhà nước, không còn nhịp để tìm nguồn tài trợ từ quốc gia để làm phim.
Bộ Tài chính chắc sẽ phải có một thông tư riêng về việc các hãng phim tư nhân thanh quyết toán với Kho bạc quốc gia như thế nào. Xin mở ngoặc: trong đó có tiền đóng thuế của cả tôi và những người thân trong gia đình tôi nữa.
* Điện ảnh Nhà nước cũng có những phim bị coi là thảm họa, làm phao phí tiền thuế của dân. Còn chất lượng nghệ thuật tới đâu thì chỉ đến khi phim làm xong mới biết được.
Tôi luôn nhớ điều đó nên rất quan hoài đến khán giả. Mục Tiêu điểm có cuộc trò chuyện cùng ông xoay quanh chủ đề Phim quốc gia. Ông hỏi tôi có kịch bản về liệt sĩ Đặng Thùy Trâm không, gửi lên Cục để xét cùng các kịch bản khác. Có cảm nghĩ như quốc gia cũng không quan hoài mấy đến hiệu quả kinh tế của các phim do mình tài trợ hoặc đặt hàng.
* Một câu hỏi đặt ra, ai được tiền làm phim Nhà nước? Ngoài các hãng phim quốc gia, liệu các hãng tư nhân có thời cơ nhận tiền tài quốc gia để làm phim hay không? - Hiện đã có một hãng phim tư nhân nhận được tiền Nhà nước tài trợ làm phim rồi đấy. Bản thân tôi làm cho hãng phim quốc gia, không chịu thay đổi, tôi cũng tự giết mình. Ngọc Diệp Thể thao & Văn hóa Cuối tuần.
Thời kỳ bao cấp thì đó là điều hiển nhiên.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét