Việc Đài truyền hình KBS nức danh của Hàn Quốc quay lại tất tật vụ tự vẫn của đại diện tổ chức phi chính phủ Korean Men’s Association đã khơi dậy một cuộc tranh luận gay gắt về đạo đức nhà báo.
Tờ tuổi xanh dẫn tin theo The Dong-a Ilbo, ông Sung Jae Ki, 46 tuổi, người Hàn Quốc, đã nhảy xuống sông trầm mình vào chiều 26/7 trước sự chứng kiến của ba cộng sự và các phóng viên Đài truyền hình KBS. Ngay vào lúc khẩn cấp nhất, các phóng viên KBS cứ đứng yên để quay phim mà không ngăn trở.
 | | Các phóng viên và cộng sự của KBS quay phim, chụp ảnh phút chốc ông Sung Jae Ki nhảy khỏi cầu.Ảnh: CRI |
Chiều 25/7, Sung viết trên mạng xã hội cho biết sẽ nhảy khỏi cầu Mapo bắc qua sông Hàn (Seoul) để xin vay tiền. “Tôi nhìn các bạn sẽ cho chúng tôi dịp rốt cục. Hãy cho chúng tôi mượn 100 triệu won để chúng tôi trả nợ”, Sung viết. Theo những cộng sự của Sung, ông này cho rằng mình sẽ không chết khi nhảy khỏi cầu (nhưng đến nay vẫn chưa tìm thấy xác).
Do mắc một số nợ lớn, ông Sung đã nghĩ ra cách tự tận để vấn sự để ý của dư luận.
Tờ The Dong-a Ilbo cho biết hành động ghi hình của ba đồng sự trong Tổ chức Korean Men’s Association cùng các phóng viên của KBS có thể đã khuyến khích Sung thực hành màn tự tận trên. Tờ báo này nhận định các phóng viên đã không tuân theo những chuẩn đạo đức báo chí khi vẫn quay phim mà không hề ngăn trở việc nhảy cầu, khi ai cũng biết việc nhảy xuống sông Hàn khi mực nước cao và dòng chảy quá mạnh là khôn xiết nguy hiểm.
Câu chuyện này lại làm tôi nhớ câu chuyện của tác giả bức ảnh “kền kền chờ đợi” của tác giả Kevin Carter - phóng viên ảnh người Nam Phi, đoạt giải Pulitzer vào tháng 4/1994. Bức ảnh chụp ở miền nam Sudan, tả lại cảnh một cháu bé suy dinh dưỡng đang kiệt lực cố lết tới nơi phát lương thực cứu trợ của liên hiệp quốc, phía sau con kền kền đứng đợi cháu bé tắt nghỉ để ăn thịt.
Tuy nhiên bức ảnh gây nhiều phản ứng trái chiều, nhiều người lên tiếng chỉ trích tác giả vì không cứu đứa bé, dù anh đã đuổi con kền kền đi, và không ai rõ căn số của cháu bé này sau đó ra sao.
Chính bức ảnh và phản ứng của dư luận đã khiến Kevin Carter gặp vấn đề về tâm lý.
Ngày 27/7/1994, Kevin Carter được cảnh sát tìm thấy chết vì ngộ độc khí gas trong xe hơi của mình, khi đó anh mới 33 tuổi. Bức thư tuyệt mệnh của anh viết: “Tôi hoàn toàn suy sụp, không điện thoại, không tiền thuê nhà, không tiền nuôi con, không tiền trả nợ... Tôi bị ám ảnh bởi những ký ức rành rành về sự chết chóc, những xác chết, cơn giận dữ và nỗi đau... Về những đứa trẻ chết đói... Về những người đàn ông điên khùng, thường là những kẻ hành hình...”.
Trong hai trường hợp trên, trước cái chết, các phóng viên chỉ đứng nhìn và thực hiện công việc của mình – ghi lại cảnh đang diễn ra, cái chết kế cận mà không hề có hành động cứu giúp. Vấn đề đặt ra ở đây là, trong những trường hợp đó cần cứu người hay là ghi lại giây phút vô tiền khoáng hậu, nếu cứu người sẽ không bao giờ có thước phim, bức hình về cảnh tượng rốt cục của sự sống đó, còn nếu ghi lại nhân vật trong tác phẩm đấy sẽ chết, tuyển lựa cái nào?
Và lúc này người ta sẽ đặt ra vấn đề đạo đức nghề nghiệp, thậm chí đơn giản hơn là ý thức cứu giúp đồng loại.
Rưa rứa như vậy, ngay tại Việt Nam ta, cũng không ít trường hợp mà khi thông tin, hành ảnh được đưa lên người ta đặt ra câu chuyện đạo đức nhà báo. Mới bữa qua thôi, một tờ báo điện tử đăng một chùm ảnh với cái tít rất ‘kêu’: “kinh rợn cảnh “xẻ thịt” ở nhà xác Đại học Y TP. HCM”, chìm ảnh ghi lại những cái xác người được hiến tặng cho trường Đại học Y TP. HCM phục vụ nghiên cứu và sinh viên y học thực hành, với những cảnh đầu lìa khỏi xác, phanh bụng, lột da… Vì ghi lại những cảnh quá kinh rợn, độc giả phản đối nên ít lâu sau tòa soạn đã phải gỡ bài, nhưng chừng ấy thời gian cũng đủ để các trang tin tổng hợp, diễn đàn lấy lại và truyền với tốc độ chóng mặt.
Còn những bức ảnh kinh rợn về tai nạn liên lạc, xác người chẹt trong bánh xe, máo me bê bết đã không còn xa lạ trên báo chí. Thậm chí, cách đây vài năm khi một chiếc xe tải chở xi măng đâm vào gốc cây xà cừ ở đầu đường Láng (Đống Đa, Hà Nội) khiến anh lái xe mới 23 tuổi tử vong tại chỗ. Sau gần nửa ngày chiếc xe được lực lượng cứu hộ kéo ra anh tài xế tử vong trong phong thái ngồi ôm tay lái mắt nhìn thẳng đã được một tờ báo điện tử ghi lại rõ nét, thậm chí để tạo sự chú ý hơn, phóng viên đã xử lý ảnh bằng cách thêm một vòng tròn đỏ và múi tên chỉ vào người lái xe. Ảnh đăng lên được vài tiếng độc giả phản đối vì quá rùng rợn, tòa soạn đã phải gỡ ảnh.
Những trường hợp như vậy vẫn diễn ra, có thể do vô tình hoặc cố ý vì các mục đích khác nhau, thậm chí để giật gân, câu khách nên một số phóng viên, tòa soạn vẫn thược hiện, bất chấp tính nhân văn, đạo đức của báo chí.
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét